De Rijndwergen
J. Ryelandt
I. - In het Duister.
Verhaal
Nacht over de aard... Alom heerscht nacht!
Geen ster houdt wacht...
Loodgrauwe wolken rotsen en hotsen
als vurige rossen
door 't hemelruim.
Wild zwoegt de Rijn...:
de baren steigren en klotsen,
bespattend de rotsen
met kokend schuim.
Knettrende bliksems gieren
in grilligen bocht
door de locht,
en, als het tieren
der hellekrocht,
rollen dommelend, heinde en ver,
de donders...
Nacht, diepe nacht, en maan noch ster...
Stem
De burcht slaapt stil op de steile rots...
Daar dwalen in 't duister de dwergen rond.
Graaf Sibo beluistert het golvengeklots
en siddert, - siddert op slaaplooze spond.
Graaf Sibo recht zich en spant het oor -
Klachten boren de wanden door!
Hoor...!
Gekerm van Dwergen,
buiten, eerst aarzelend, als verre, dan nader, nader, en dreigender:
Erbarmen! Heb erbarmen!
Graaf Sibo, Graaf Sibo,
doe op, och! doe op!
Erbarmen! Och! Heb erbarmen!
Wij roepen, wij kermen...
Graaf Sibo, och! doe op!
Snerpend ijskoude winden jagen -
Graaf Sibo, doe toch op! -
Sissend ijslijke bliksemslagen
raatlen rond onzen kop...
Erbarmen, heb erbarmen,
Graaf Sibo, doe toch op!
Wij komen tot u, zoo verhongerd, zoo bloot...
Och! jon bij uw haard ons een arme korst brood.
Och! jon ons een bussel stroo in den stal...
- Er is een God, die 't u loonen zal!
Graaf Sibo, heb erbarmen...
Sibo
ontwakend
Wat durft gij mij tergen,
dwergen?
Keert weer in uw bosch...
Knechten! Mijn honden
ontbonden!
Laat ze er op los!
Wat durft gij mij tergen!
De klacht duurt voort
Graaf Sibo, erbarmen...
Een bussel stroo...
Wij sidderen zoo...
Verstoot niet ons, armen!
Erbarmen, erbarmen!
Graat Sibo, ook de armen
sterven zoo noô!
De Dwergen.
Graaf Sibo, heb erbarmen!
Sibo
Mijn honden
ontbonden!
Laat ze er op los!
Knechten
Honden, gij los!
Op! Uit uw hokken!
Met stampen, met stokken
jagen we u op!
Honden, gij los!
Weg van uw troggen!
Bloedlustige doggen
met ijzeren kop,
op!
Honden, gij los!
Brakken en dassen!
Blaffen nu, bassen
moogt gij volop!
Honden, gij los!
Hazewind en vos,
gezwind
als de wind,
rukt los!
In wilden draf,
met de tong uit den muil,
berg op, berg af,
door spelonk en kuil!
De dwergen na!
Kiss, kiss! Tsja, tsja!
Vooruit!
Hap wild naar dij en kuit!
Dog, vos en brak,
zet heete tanden in kuit of hak!
Stuift onderstboven het bedelpak!
Honden, gij los!
Jaagt ze naar 't bosch.
De dwergen vluchten en verdwijnen in onderaardsche gangen
Doodsche stilte
Verschrikkelijke donderslag
Sibo
weer ontwakend
Ha! ha! ha!
Verachtelijk dwergengebroed!
Bliksems, slaat nu de kim in gloed!
Donders, dommelt uit al uw woed!
Regens, spat los en bruist neer als een vloed
Vernielt het verachtelijk dwergengebroed!
Eerst zóo is het goed!
En laat mij rusten zoet... zoet... zoet...
Stemmen van Dwergen in de verte:
Zoo treffe onze wraak u,
u en uw bloed!
Een enkel schril, spottend stemmetje:
Graaf Sibo, waar is er uw dochterlijn?...
Graaf Sibo, heb erbarmen!
Luid, woest gelach, daarna als verdwijnend:
Ha! ha! - Ha! ha!
Echo
Ha! ha!
II. - 't Is Dag.
Verhaal
Rozenkleurige wolkjes spreide
hier en daar door 't hemelsblauw.
Doomend smelten woud en weide
in een scheemrend zilvermeer van dauw
Zacht, met goudgetinte stralen
tint de zon der bergen top
Overal, langs bosschen, dalen
sprankelen vroolijke liederen op.
Een stem
Graaf Sibo, waar is uw dochter heen?
Gij treurt alleen
in uw donkre zalen.
Graaf Sibo, waar is uw dochter heen?
Haar cel is leêg! Haar vindt er geen!
Wie zal ze wederhalen?
Onderaardsche stemmen:
Graaf Sibo, kendet gij erbarmen?
- Ha! ha!
Echo
Ha! ha!
Sibo
Op, op! Mijn knechten! Mijn schimmels, op!
In 't veld! Mijn kind gezocht!
Op naar de bergen!
Neer in de dalen!
Gestegen tot den hoogsten top!
Gedrongen in de zwartste krocht...
In 't veld! Mijn kind, mijn kind gezocht!
(Plechtig:)
En hem, den ridder uitgelezen,
die Blanka wedervinden mag,
hem wees dees dag zijn schoonste dag...
Mijn Blanka zal zijn gade wezen!
Mannen
De dwergen
verbergen
de maagd in hun duistere woon.
Geen andere op aarde zoo edel, zoo schoon!
Wie zal er de schoone herwinnen?
Een Ridder
Is zij de schoonste maagd der aard,
zij zal mijn gade wezen.
Wat zou ik vreezen?
Heb ik niet schi en helm en paard?
Heb ik niet lans en moker en zwaard...?
Wat zou ik vreezen? -
Is zij de schoonste maagd der aard,
zij zal de mijne wezen.
Vrouwen
Haar oogen zijn blauw als de hemel te Mei,
haar wangen zoo zacht als de bloempjes ter wer,
haar hart is zoo puur als de reinste lentelucht.
- Wie vindt haar? Wie opent de krocht, waar ze in zucht?
Wie zal er haar liefde gewinnen?
Een Minstreel
'k Heb schild noch paard
'k hoef speer noch zwaard
Mij laait in het harte de minne
Ik vind haar, al zucht ze in het diepste der aard
ik vind haar, al zucht ze in het diepste der aard
en vraag geen loon - niet éens wat minne!
III. - Op het Spoor!
Verhaal
Langs heuvels en dalen,
door weide en woud
diaven en dwalen
de ridderen stout.
de maged te achterhalen.
Hun horens toeten van trararara!
Slechts de echo's brommen de tonen na...
Trararara!
De dwergen grijnzen: Halihaliha!
- Wie zal haar achterhalen?
En waar het zoekend riddersoog
én vorschen moog,
én speuren moog,
geen schijn, geen spoor van haar...
En treurig, met het hoofd gebogen,
komen, met de droeve maar,
de ridders naar de burcht getogen,
waar Sibo zucht, verweesde vaâr!
De Minstreel, in het woud
Du, lieve zon, du, daal nog niet!
Gi, lieve vogelkinen, laat uw lied
nog klinken
Du, lieve zon, du, daal nog niet!
Zoete avondster, wil nog niet blinken.
Zij keerden allen, allen weer...
Geen wapens hoor ik nog rinkinken!
- Ik heb slechts mijn hart, met mijn liedren tot weer.
Maar nimmer keer ik, nimmermeer,
of weer zal Blanka, juichend teer,
haar vader aan den boezem zinken.
Dwergen
Ha hi! hi ha!
Wat dwaalt daar die dwaas met zijn laf gekweêl?
Gij bleeke, gij blonde, gij droomrige minstreel...
Hoopt gij het duifken te vinden,
te ontbinden?
Gij hoopt te veel...
Vreest gij niet, dat u de wolven verslinden?
Keer weer! Keer weer!
Nooit ziet de wreede zijn dochter weer.
De Minstreel
Wouden, weet gij Blanka schuilen?
Bergen, zucht zij in uw kuilen?
Ik vind haar weer, word' ze ook eens andren bruid.
O hemelvreugd, voor haar het leven wagen!
Mijn hart zal mij leiden, de minne mij dragen!
Vooruit!
IV. - Liefde dooft Wrake.
Verhaal
De avond valt...
Duisternissen dalen
neer over de aard.
Tusschen 't loof verschalt
nog vogelzang... Zwarte gnomen dwalen
ter burchtewaart.
Uit krochten en holen,
tronken en boomen,
komen
de gnomen
hervoor,
draaiend,
zwaaiend,
zwierend,
tierend,
spottend in koor:
'Duifje! Waar zit gij verscholen?'
De Minstreel
Ik was nog kind, reeds minde ik haar.
Waar is zij thans? Waar treurt zij, waar?
Ik heb haar zoo lang, o zoo lang bemind!
Ik heb haar zoo lang heel in stilte aanbeên!
Ik min haar zoo teer als geen moeder haar kind,
veel meer dan mij zelf... en 'k min haar toch alleen...
Ik wil haar vinden, haar hand verwerven
of sterven..., sterven!
Een Dwerg
Ochen, achen
met verwijfd misbaar, -
pochen, prachen
of m'een Roeland waar',
dat valt, bij mijn ziel, noch lastig noch zwaar!
Maar wilt gij haar -
ja, wilt gij haar -,
wat zoudt gij voor haar geven?
Zeg niet: het leven!
Voorwaar, voorwaar!
zaagt gij den dood, -
den bleeken, den schralen, den ijskillen dood,
mooi zangertje, wat zoudt gij beven!
De Minstreel
Breng mij bij haar!
Gun háar het leven,
gun haar Gods vogelzang en lieven zonneschijn!
'k Wil u mijn laatsten bloeddrop geven!
Doet vrij mij sneven
in folterpijn..
Ik zal niet beven!
Gun háar het leven...
Zoo sterven zal een hemel zijn!
Lange stilte
Dwergen
Waar zulke liefde het hart vervult,
daar dooft de bittre gloed der wrake.
Breek op, geheim, dat de schoone omhult,
gij, minstreel, wil uw treuren staken!
Hier is uw bruid! Zij is u waard!
Ze is de eêlste en reinste bloem van de aard!
De Liefde dooft de Wrake.